Περί της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα

Περί της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα

Με μόλις πέντε παραδείγματα που συνέβησαν μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα μέσα στο 2017, όπου υποτίθεται ότι τα μέτρα θα είναι πιο αυστηρά για τη χρήση καρτών και την πάταξη της φοροδιαφυγής:

  1. Παραγγέλνω συχνά από το γραφείο σε συγκεκριμένο εστιατόριο με μαγειρευτά. Δεν έχει έρθει ποτέ απόδειξη με το φαγητό μέσα στο 2016, παρότι πληρώνω μέσω κάρτας (e-food.gr / deliveras.gr) και η συναλλαγή φαίνεται. Η πρώτη παραγγελία του 2017 (μέσω e-food.gr) συνοδεύτηκε από απόδειξη, αλλά ίσως ήταν τυχαίο γεγονός. Συνάδελφοι πάντως που πληρώνουν με μετρητά δεν παίρνουν ποτέ απόδειξη από τον διανομέα, παρά μόνο δελτίο παραγγελίας.
  2. Χαλάει η πλακέτα του ψυγείου. Έρχεται ο μάστορας, την παίρνει, την επισκευάζει συνεργάτης του και ο μάστορας την ξαναφέρνει για να την τοποθετήσει. Κόστος €100, εννοείται χωρίς ΦΠΑ. Αν θέλω απόδειξη θα πρέπει να επιβαρυνθώ τα 24 ευρώ του ΦΠΑ. Θέλω?
  3. Πηγαίνω το αυτοκίνητο για πρώτη φορά σε συνεργείο γειτονιάς – αλλά τεράστιο (πιάνει σχεδόν ένα οικοδομικό τετράγωνο) – για αλλαγή λαδιών και φίλτρου. Μόλις το άφησα ρωτάω το κόστος (€35) και αν μπορώ να πληρώσω με κάρτα. Η απάνητηση ήταν πως γίνεται, αλλά θα πρέπει να επιβαρυνθώ τον ΦΠΑ 24%, αφού θα πρέπει να κοπεί απόδειξη. Εννοείται πως δε με ήξεραν και θα μπορούσα να είμαι εφοριακός.
  4. Πηγαίνω για δεύτερη φορά σε κομμωτήριο για κούρεμα. Την πρώτη φορά είχε κόψει απόδειξη χωρίς να ζητήσω. Αυτή τη φορά δεν έκανε την κίνηση. Το συγκεκριμένο κομμωτήριο είναι 30% φθηνότερο στο κούρεμα σε σχέση με αυτό που πήγαινα παλιότερα (€10 αντί για €13), το οποίο επίσης έξοβε αποδείξεις επιλεκτικά.
  5. Πηγαίνω για πρώτη φορά σε βουλκανιζατέρ για μπάλωμα σε λάστιχο και μετάθεση ελαστικών μπρος-πίσω. Ρωτάω εξαρχής το κόστος για να ξέρω τι να περιμένω- 28 ευρώ, χωρίς να διευκρινήσουμε αν είναι με απόδειξη ή όχι. Τελικά όταν έρχεται η ώρα να πληρώσω μου ζητάει €25 και δεν κόβει απόδειξη.

300515205934_4221

Το πρόβλημα κατά τη γνώμη μου είναι σύνθετο: ο υπερβολικά υψηλός ΦΠΑ (που όλοι θέλουν να αποφύγουν), η έλλειψη παιδείας, το κράτος-κατσαπλιάς που κοιτάζει να τα αρπάξει από όπου μπορεί χωρίς να υπάρχει όμως ανταποδοτικότητα, η κρίση που κάνει τον καθένα να θέλει να γλυτώσει (άμεσα) ό,τι μπορεί από το κόστος αγαθών και υπηρεσιών και τέλος η παντελής έλλειψη ελέγχων. Αν ο μοναδικός έλεγχος είναι ο πελάτης/καταναλωτής που θα πρέπει να τσακώνεται με τον πωλητή/προμηθευτή για μια απόδειξη (τη στιγμή που δεν υπάρχει άμεσο όφελος), τότε το παιχνίδι είναι χαμένο – για αυτό και δεν φοβάται κανένας αν ο πελάτης που μπαίνει στο μαγαζί του για πρώτη φορά είναι εφοριακός. Το αν θα ζητήσω απόδειξη εγώ είναι δικαίωμά μου (και όχι υποχρέωσή μου) και εξαρτάται από διάφορους παράγοντες και κυρίως από το συμφέρον μου.

Οι άλλοι παράγοντες είναι πολύπλοκοι και δεν έχω χρόνο να τους αναλύσω καν.

Breaking down (Μέρος Γ): Ο φούρνος μικροκυμάτων

Αφού επισκευάσαμε αυτοκίνητο και ψυγειοκαταψύκτη θεωρήσαμε πως κλείσαμε με τις ζημιές του Γενάρη, οπότε καθίσαμε την Κυριακή να φάμε οικογενειακά το μεσημεριανό μας. Το φαγητό ήθελε λίγο και γρήγορο ζέσταμα στο φούρνο μικροκυμάτων: Μόλις όμως ζεστάναμε τα δύο πιάτα των παιδιών και πηγαίναμε να βγάλουμε το τρίτο, το κουμπί που ανοίγει το φούρνο έμεινε μέσα, με ένα χαρακτηριστικό ήχο που υποδήλωνε μάλλον σπάσιμο πλαστικού. Το πιάτο είχε μείνει μέσα και ο φούρνος λειτουργούσε κανονικά κατά τα άλλα.

Αφού φάγαμε, έβαλα λίγο χρόνο να προσπαθήσω να ανοίξω την πόρτα του φούρνου αρχικά με ένα μαχαίρι ανάμεσα στην πόρτα και το σώμα του, μήπως και μπορούσα να σηκώσω το μάνταλο που ασφαλίζει την πόρτα. Αδύνατον. Τελικά ξεβίδωσα όλο το κέλυφος του φούρνου, το σήκωσα και είδαμε ότι όντως κάτι είχε σπάσει ή φύγει από τη θέση του (δύσκολο να πει κανείς στο σημείο που βρίσκεται). Προσπαθήσαμε για λίγο μήπως και αλλά μπα…

Δεν ξέρω αν αξίζει καν να επισκευαστεί ή απλά να αντικατασταθεί από ένα καινούριο. Εγώ λέω το 2ο πάντως.

Breaking down (Μέρος Β): Το ψυγείο

whirplool_arc_8120ixΕδώ και καιρό ο ψυγειοκαταψύκτης μας υπολειτουργούσε – βασικά λειτουργούσε κανονικά αλλά κάθε φορά που μπριζώναμε κάποια συσκευή σε οποιοδήποτε (σχεδόν) δωμάτιο, σταματούσε στιγμιαία το μοτέρ, ακουγόταν ένα χαρακτηριστικό “μπιπ-μπιπ” και μετά έκανε μια επανεκίνηση. Το ίδιο γινόταν συχνά και όταν απλά ανάβαμε κάποιο φως σε ένα από τα κοντινά δωμάτια.

Στην αρχή υποψιαστήκαμε τα ηλεκτρολογικά του σπιτιού (που απέχουν πολύ από το να είναι ικανοποιητικά και λειτουργικά) που μέσα από μικρές πτώσεις τάσεις (πχ. όταν ανάβει μια λάμπα ή μπριζώνεται μια συσκευή) μπορεί να προκαλούσαν θέμα στο ψυγείο, οπότε δοκιμάσαμε να το μπριζώσουμε σε σταθεροποιητή τάσης, ακόμη και σε UPS. Παρόλα αυτά, το πρόβλημα συνεχιζόταν.

(Μίλαμε για το ίδιο ψυγείο που παρότι No Frost, έπιανε πάγο και έπρεπε να κάνουμε απόψυξη κάθε καολοκαίρι όταν λείπαμε για διακοπές).

Τελικά Παρασκευή και 13 ξημερώματα αποφάσισε να μας αφήσει – το “μπι-μπιπ” συνεχιζόταν χωρίς να σταματά και το μοτέρ δεν μπορούσε να πάρει μπροστά, παρότι ακουγόταν κάτι σαν ρελέ που προσπαθούσε να το ξεκινήσει. Διαπιστώσαμε το πρόβλημα την Παρασκευή  το πρωί όταν ξυπνήσαμε, οπότε αναγκαστήκαμε να πετάξουμε τα περισσότερα τρόφιμα της κατάψυξης που είχε χάσει εντελώς την ψύξη της. Όλα αυτά παραμονή του πάρτι του μικρού μας, οπότε και είχαμε ένα ψυγείο γεμάτο τρόφιμα… Ψάξαμε αμέσως για τεχνικό που θα μπορούσε να έρθει να δει το πρόβλημα το απόγευμα, μόλις επιστρέφαμε κι εμείς στο σπίτι, αλλά μάταια – παρά τη γκρίνια και την κρίση όλοι είχαν αρκετή δουλειά.

Μετά από δεκάδες τηλεφωνήματα ήρθε ένας από αυτούς Σάββατο πρωί – με τον βοηθό του. Χωρίς δοκιμές (μόνο από την περιγραφή μας) κατέληξαν στο ότι φταίει η πλακέτα και λόγω του επείγοντος θα επιχειρούσαν την επισκευή της. Εναλλακτικά θα χρειαζόταν αντικατάσταση με νέα που θα κόστιζε περισσότερο (γύρω στα €200 υπολόγιζαν το ανταλλακτικό) και θα αργούσε 2-3 ημέρες, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα. Τελικά είχαμε την επισκευασμένη πλακέτα εγκατεστημένη στο ψυγείο – και πλήρως λειτουργική πλέον – μέτα από 4 ώρες και με κόστος €100 (όμορφα και στρογγυλά).

Με τις υγείες μας.

Breaking down (Μέρος Α): Το αυτοκίνητο

Έπρεπε εδώ και καιρό να πάμε το οικογενειακό μας Opel Corsa για αλλαγή λαδιών και φίλτρου, και καθώς εργάσιμες ημέρες και ώρες δεν έχουμε πρόσβαση σε συνεργείο στην περιοχή που μένουμε, αποφάσισα να το πάω σε ένα συνεργείο κοντά στο γραφείο. Όλα ξεκίνησαν κανονικά, αλλά μόλις πέρασα τα 70-80 στη Βάρης-Κορωπίου το αυτοκίνητο άρχισε να τρέμει ολόκληρο, σα να μην προλάβαινε η αντλία βενζίνης να δώσει αρκετό καύσιμο στον κινητήρα. Στο πρώτο φανάρι δεν κατάφερε να κρατήσει το ρελαντί και έσβησε. Ψυχραιμία, τα έχω ξαναπεράσει με το Corsa: Ανάβω alarm και προσπαθώ να βάλω μπρος. Μάταια. Κορναρίσματα από πίσω, τα αυτοκίνητα προσπαθούν να αλλάξουν λωρίδα. Το αυτοκίνητο νεκρό, ίσα που γυρνούσε η μίζα. Με τα πολλά και με πάτημα γκαζιού πήρε μπρος και έφτασα στην παραλιακή. Στο φανάρι της Λ. Αλίμου ξανασβήνει, μετά από το σχετικό τρέμουλο. Πάλι τα ίδια από την αρχή, απλά πιο επικίνδυνα λόγω της μεγάλης ταχύτητας που αναπτύσσουν τα αυτοκίνητα πίσω μου. Μετά από 3-4 λεπτά πήρε μπρος.

Πάω στο συνεργείο, εξηγώ το πρόβλημα και μου λένε ότι θα το συνδέσουν με διαγνωστικό. Φαίνεται ότι η βλάβη είναι ένα ρελέ της αντλίας βενζίνης, αλλά δεν μπορούν να το επισκευάσουν, καθώς λείπει με άδεια ο ηλεκτρολόγος τους. Πακέτο. Επιστρέφω βράδυ πλέον στο σπίτι, προσέχοντας να μην ξεπεράσω τα 70. Σε κάποια φάση ξεχάστηκα και την πάτησα στην παραλιακή… πάλι η διαδικασία από την αρχή – απλά τώρα είναι σκοτάδι και ίσως λίγο πιο επικίνδυνο. Με τα πολλά κατάφερα και έφτασα σπίτι χωρίς να σβήσει ξανά, πηγαίνοντας με 40-50.

Η λύση: Ο πέθερός μου πήγε το αυτοκίνητο στο γνωστό του συνεργείο (που εμπιστεύεται εδώ και χρόνια) και αλλάχθηκε κάποια πλακέτα – ίσως ο αυτόματος – με κόστος €110. Δεν τολμάω να οδηγήσω το Corsa για να το δοκιμάσω, γιατί φαίνεται πως μόνο στα δικά μου χέρια ξεψυχάει – η γυναίκα μου σπάνια είχε πρόβλημα.

Με τις υγείες μας…

Η επίδραση της αυξημένης τιμής των καυσίμων στα επίπεδα κίνησης στους δρόμους

Μου φαίνεται σαν χθες (αν και ήταν μέσα στο καλοκαίρι) που η τιμή της αμόλυβδης κυμαινόταν μεταξύ €1,359 – €1,389, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να μπορώ να βάζω ακόμη και Shell V-Power με λιγότερο από €1,4/L. Με το νέο έτος όμως, που έφερε νέες αυξήσεις στα καύσιμα, η τιμή της αμόλυβδης κυμαίνεται πλέον πάνω από το €1,5/L – σημαντική διαφορά για κάποιον που οδηγεί περισσότερα από 400 χλμ την εβδομάδα. Πώς όμως θα επηρέασει αυτή η αύξηση την κίνηση που επικρατεί στους δρόμους της Αθήνας? Προσωπικά σκέφτομαι τις εξής τρεις πιθανές περιπτώσεις:
  1. Μείωση της κίνησης: Η αύξηση της τιμής των καυσίμων θα αποθαρρύνει τη χρήση αυτοκινήτου σε όσους είτε δεν βγαίνουν πλέον οικονομικά ή ήταν οριακά να χρησιμοποιήσουν ΜΜΜ αλλά προτιμούσαν την άνεση του αυτοκινήτου τους. Επίσης θα αποθαρρύνει όσους χρησιμοποιύσαν περιστασιακά το αυτοκίνητο αντί των ΜΜΜ. Αναφέρομαι πάντα σε περιπτώσεις ανθρώπων που μπορούν να εξυπηρετηθούν από τα ΜΜΜ χωρίς να ταλαιπωρηθούν ιδιαίτερα. Σε συνδυασμό με την ακινησία αριθμού αυτοκινήτων λόγω της κατάθεσης πινακίδων (βλ. υψηλά τέλη κυκλοφορίας και αδυναμία πληρωμής τους), αναμένεται ακόμη χαμηλότερος αριθμός αυτοκινήτων στους δρόμους. Αποτέλεσμα: Λιγότερα αυτοκίνητα στο δρόμο, κυρίως όσων το έχουν πραγματικά ανάγκη (βλ. επαγγελματίες και όσους εξοικονομούν χρόνο με τη μετακίνηση με αυτοκίνητο σε σχέση με τα ΜΜΜ).
  2. Σταθερά επίπεδα κίνησης: Το αυτί του Έλληνα δεν ιδρώνει από αυξήσεις – έχει μάθει να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό του ακόμη και σε περιπτώσεις που θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί εύκολα και οικονομικά από ΜΜΜ (βλ. όσους εξυπηρετούνται από το Μετρό), ακόμη και για μικρές αποστάσεις, ακόμη και σε προορισμούς όπου είναι βέβαιος ότι δεν θα βρει καν θέση στάθμευσης για το αυτοκίνητό του (οπότε θα διπλοπαρκάρει/παρκάρει σε πεζοδρόμιο/θα κλείσει δρόμο ή λωρίδα με αλάρμ κ.ο.κ.). Αποτέλεσμα: Καμία μεταβολή στον αριθμό των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας.
  3. Αυξημένη κίνηση: Ναι, μπορεί να συμβεί και αυτό. Λόγω της αυξημένεης τιμής της βενζίνης, οι οδηγοί θα στραφούν σε πιο οικονομικό τρόπο οδήγησης (βλ. hypermiling), με αποτέλεσμα να προκαλείται μποτιλιάρισμα από οδηγούς που αποφεύγουν να κινηθούν με υψηλές ταχύτητες ακόμη και σε άδειους δρόμους / λωρίδες δρόμων. Αποτέλεσμα:  Καμία μεταβολή στον αριθμό των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας αλλά χαμηλότερες ταχύτητες κίνησης.

traffic-congestion-wer

Τι από τα τρία θα ισχύσει στην πράξη? Με δεδομένο ότι ο Έλληνας είναι αψυχολόγητος γενικά, μόνο ο χρόνος θα δείξει. Αν όμως έπρεπε πάντως να ποντάρω σε μία από τις τρεις επιλογές, θα έβαζα τα λεφτά μου στο 2 😉